काठमाडाैं, ३० असाेज । हामीले दैनिक जीवनमा सेवन गर्ने खानाले हाम्रो स्वास्थ्य, शारीरिक वृद्धि र मानसिक विकासमा प्रत्यक्ष असर पार्छ। स्वस्थ र सक्रिय जीवनका लागि पोषिलो मात्र नभई स्वच्छ खाद्यन्नको उपभोग गर्नु उत्तिकै अनिवार्य हुन्छ।
स्वच्छ खाद्यन्नको महत्त्व:
स्वास्थ्य सुरक्षा र रोगबाट मुक्ति: दूषित र मिसावटयुक्त खानेकुराले टाइफाइड, झाडापखाला, फुड पोइजनिङजस्ता सङ्क्रामक रोगहरू निम्त्याउँछ। स्वच्छ खानाले शरीरलाई रोगमुक्त राख्न मद्दत गर्छ।
शारीरिक तथा मानसिक विकास: स्वच्छ तथा पौष्टिक आहारले शरीरको प्रतिरोधात्मक क्षमता (Immunity) बढाउँछ भने बालबालिकाको बौद्धिक तथा शारीरिक विकासका लागि अतिआवश्यक पोषण प्रदान गर्छ।
दीर्घायु र ऊर्जा: ताजा र सफा खानाले शरीरमा ऊर्जा प्रदान गर्नुका साथै कार्यक्षमता बढाउँछ र दीर्घकालीन स्वास्थ्य समस्याबाट बचाउँछ।
खाद्यन्नलाई जोगाउनु पर्ने मुख्य कारणहरू:
खाद्य सुरक्षा र उपलब्धता: बढ्दो जनसङ्ख्या, जलवायु परिवर्तन र प्राकृतिक प्रकोपका कारण भविष्यमा आउन सक्ਣ खाद्य सङ्कटबाट बच्न अन्नबाली तथा खाद्य वस्तुहरूको उचित संरक्षण गर्नुपर्छ।
पोषणको क्षति रोक्न: भण्डारण गर्ने गलत तरिका, किरा तथा मुसाको प्रकोप र ओसका कारण खाद्यन्न कुहिएर नष्ट हुन्छ। यसरी नष्ट हुँदा त्यसमा पाइने मूल्यवान् पौष्टिक तत्त्वहरू गुम्छन्।
आर्थिक नोक्सानीबाट बच्न: कृषक तथा व्यवसायीहरूले कडा परिश्रम गरेर उत्पादन गरेको अन्न सही तरिकाले जोगाउन नसक्दा ठूलो आर्थिक क्षति हुन्छ। खाद्यन्नको संरक्षणले मुलुकको अर्थतन्त्रलाई पनि बलियो बनाउँछ।
मिसावट र विषादीयुक्त खाद्यन्नबाट जोगाउन: बजारमा पाइने खाद्य वस्तुहरूमा हुने मिसावट र अत्यधिक रासायनिक विषादीको प्रयोगलाई नियन्त्रण गर्दै सुरक्षित रूपमा भण्डारण गर्नु उपभोक्ताको स्वास्थ्यका लागि अपरिहार्य छ।
अन्नलाई उत्पादनदेखि भान्सासम्म पुर्याउँदा अपनाइने सचेतताले नै एउटा स्वस्थ समाजको निर्माण गर्न सकिन्छ। त्यसैले, “स्वच्छ खाऔँ, स्वस्थ रहौँ” भन्ने मान्यतालाई आत्मसात गर्दै खाद्य संरक्षणमा सबैको ध्यान पुग्न जरुरी छ।
