बिरगंज, १५ असार ।
पर्सा जिल्लाको प्रमुख नाकामध्ये एक मानिने रक्सौल–बिरगंज मितेरी पुलमा भारतीय सशस्त्र सीमा बल (एसएसबी) ले जस्तापाताले निर्मित अस्थायी चेकपोस्ट निर्माण गरेको छ। सो संरचना भारतको रक्सौल कस्टम कार्यालयअगाडि, दशगजाको क्षेत्र मानिने मितेरी पुलकै वरिपरि बनाइएको हो।
स्थानीय बासिन्दाका अनुसार सो टहरा सीमा क्षेत्रमा पर्ने दशगजाभित्रै निर्माण गरिएको छ, जुन अन्तर्राष्ट्रिय प्रोटोकल विपरीत भएको उनीहरूको भनाइ छ। भारतीय एसएसबीले भने भने उक्त संरचना “जनता, देश र सिमाको सुरक्षाको निम्ति” बनाइएको दाबी गरेको छ।
तर स्रोतहरूका अनुसार भारतीय कस्टमका केही अधिकारीहरूले समेत उक्त टहराको निर्माण प्रति असहमति जनाएका छन्। उनीहरूले सीमा क्षेत्रमा यस प्रकारको एकपक्षीय संरचना निर्माणले भविष्यमा कूटनीतिक जटिलता निम्त्याउन सक्ने बताएका छन्।
पैदल यात्रुहरू मारमा
मितेरी पुलको दुवै छेउमा रहेको पैदलयात्री मार्गमा सो संरचना निर्माण गरिएकाले दैनिक रुपमा नेपाल–भारत आवतजावत गर्ने सर्वसाधारणलाई कठिनाइ भएको छ। विशेष गरी वृद्धवृद्धा, बालबालिका तथा महिला यात्रुहरूलाई यो असहज अवस्था अझ पीडादायक बनेको स्थानीयहरूको गुनासो छ।
स्थलगत अनुगमन, तर औपचारिक प्रतिक्रिया छैन
घटनापछि सशस्त्र प्रहरी बल नेपालका पर्सास्थित उच्च अधिकारीहरू, स्थानीय समाजसेवी तथा सञ्चारकर्मीहरू संयुक्त टोलीसहित सो स्थानमा स्थलगत निरीक्षणमा गएका थिए। यद्यपि, अहिलेसम्म न नेपाली पक्षबाट आधिकारिक धारणा आएको छ, न त कुनै कूटनीतिक प्रतिक्रिया सार्वजनिक गरिएको छ।
स्थानीय नागरिक र सीमा निगरानीमा संलग्न निकायहरूले यो विषयलाई गम्भीर रूपमा लिएर छिटोभन्दा छिटो आवश्यक पहल थाल्न माग गरेका छन्। उनीहरूका अनुसार सीमा क्षेत्रमा यस प्रकारका गतिविधिहरूले नेपाल–भारत मैत्रीपूर्ण सम्बन्धमा समेत असर पार्न सक्छ।
निष्कर्ष
दशगजाजस्तो संवेदनशील क्षेत्रमा गरिएको एकपक्षीय निर्माण कार्यले दुवै देशबीचको परम्परागत समझदारी र विश्वासमा आँच पुर्याउने सम्भावना बढेको छ। तत्काल नेपाल सरकार र सम्बन्धित सुरक्षा निकायहरूले यस विषयमा गम्भीर चासो लिँदै आवश्यक कूटनीतिक पहल गर्न जरुरी देखिएको छ।
