बिरगंज, १२ मंसिर ।
पर्सा प्रहरीले पछिल्ला दिनहरूमा हुण्डी कारोबारमाथि सञ्चालन गरेको विशेष निगरानी र कारबाही अभियानले महत्वपूर्ण सफलता हात पारेको छ। श्रोत नखुलेको ठूलो मात्रामा रकमसहित दुई अलग–अलग स्थानबाट भारतीय नागरिकसहित दुईजनालाई पक्राउ गरिएको छ। अपराध नियन्त्रण, आर्थिक सुरक्षाको संरक्षण तथा अवैध वित्तीय कारोबार रोकथामको लक्ष्यसहित गरिएको यो अभियानले जिल्लामा फैलँदै गएको अनौपचारिक वित्तीय कारोबार (हुन्डी) संजाललाई कमजोर बनाएको प्रहरीको दाबी छ।
▶ पहिलो घटना : १० लाखसहित भारतीय नागरिक पक्राउ
विशेष सूचनाका आधारमा खटिएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय पर्साको चेकजाँच टोलीले १० लाख रुपैयाँसहित भारत विहार, मोतीहारी रक्सौल–१ का ५३ वर्षीय सुरेन्द्र साहलाई वीरगञ्ज–१६, रजतजयन्ती चोकमा आज बिहान करिब ९ः०० बजे पक्राउ गरेको हो।
मधेश प्रदेश ०३–०२५ प ९८०७ नम्बरको मोटरसाइकलमा सवार साहले मोटरसाइकलको बायाँतर्फ रहेको एयर फिल्टरभित्र नगद लुकाइ–छिपाइ राखेको अवस्थामा फेला परेको प्रहरीले जनाएको छ।
बरामद रकम विवरणः
- रु. १,००० दरका ७०० थान — रु. ७ लाख
- रु. ५०० दरका ६०० थान — रु. ३ लाख
जम्मा : रु. १० लाख
रकमको वैध श्रोत खुलाउन नसकेपछि मोटरसाइकलसहित साहलाई नियन्त्रणमा लिइएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय पर्साका प्रवक्ता तथा सूचना अधिकारी प्रहरी नायब उपरीक्षक राजु कार्कीले जानकारी दिए।
▶ दोस्रो घटना : पकाहामैनपुरबाट १५ लाखसहित अर्को व्यक्ति पक्राउ
पर्सा प्रहरीले केही दिनअघि विशेष अभियानकै क्रममा १५ लाख रुपैयाँ बराबरको हुन्डी रकमसहित पकाहामैनपुर–१ धोरेबाट ३४ वर्षीय अवधेश पटेललाई पनि पक्राउ गरेको थियो।
मिति २०८२।०८।०७ गते दिउँसो करिब २ः३० बजे नियमित चेकजाँचका क्रममा BR22AF4126 नम्बरको मोटरसाइकल रोक्दै तलासी गर्दा ‘पंकज मसला’ लेखिएको झोलाभित्र कालो प्लास्टिकमा बेरिएको अवस्थामा रकम भेटिएको हो।
बरामद रकम विवरणः
- रु. १००० — ७,९०,०००
- रु. ५०० — ६,५०,५००
- रु. १०० — ५६,९००
- रु. ५० — २,५००
- रु. २० — १००
जम्मा : रु. १५ लाख
अवैध हुन्डी कारोबारमा संलग्न भएको आशंकामा रकम र मोटरसाइकलसहित पटेललाई नियन्त्रणमा लिई मुलुकी अपराध संहिता २०७४ को दफा १२५(क) बमोजिम अनुसन्धान भइरहेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय पर्साका प्रवक्ता प्रहरी नायब उपरीक्षक हरि बहादुर बस्नेतले बताए।
▶ पर्सा प्रहरीको विशेष अभियान : आर्थिक अपराधविरुद्ध कडा निगरानी
पर्सा प्रहरी प्रमुख एसपी सुदिप राज पाठकको नेतृत्वमा हाल जिल्लाभर आर्थिक अपराध, कालोबजारी र हुण्डी कारोबारविरुद्ध सक्रिय निगरानी र कारबाही तीव्र पारिएको छ।
हुन्डी कारोबारले—
- सरकारी राजस्व घटाउने
- वैदेशिक मुद्रा भण्डार कमजोर बनाउने
- बैंकिङ प्रणालीमा अविश्वास बढाउने
- आपराधिक गतिविधिलाई वित्तीय सहयोग पुर्याउने
जस्ता गम्भीर आर्थिक तथा सामाजिक जोखिमहरू बढाउने भएकाले कडा रूपमा नियन्त्रण गरिनु आवश्यक भएको प्रहरीले जनाएको छ।
एसपी पाठकका अनुसार,
“हुन्डी नियन्त्रणका लागि निरन्तर सूचना संकलन, संयुक्त सुरक्षातोलीको परिचालन र द्रुत प्रतिक्रिया प्रणाली कडाइका साथ लागू गरिएको छ। अपराधी जति चलाख भए पनि प्रहरीको निगाहबाट बच्न सक्दैन।”
▶ नेपालमा हुन्डी कारोबारको आर्थिक प्रभाव
विशेषज्ञहरूको मूल्यांकन अनुसार नेपालमा तीव्र रूपमा बढ्दो हुन्डी कारोबारले देशको समग्र अर्थतन्त्रमा निम्न गम्भीर असर पार्दै आएको छः
१. सरकारी राजस्वमा ठूलो घाटा
औपचारिक बैंकिङ च्यानल प्रयोग नहुँदा कर, सेवा शुल्क तथा वैदेशिक विनिमय आम्दानी राष्ट्रले गुमाउँछ।
२. वैदेशिक मुद्रा भण्डारमा कमी
हुन्डीमार्फत रकम देश बाहिरै सन्तुलित हुने हुँदा विदेशी मुद्रा भण्डार कमजोर बन्दै जान्छ।
३. बैंक तथा वित्तीय प्रणालीमा अविश्वास
बैंकमार्फत रकम नआएपछि विनिमय दर, एलसी खोल्ने प्रक्रिया, विदेशी मुद्रा व्यवस्थापनमा समस्या उत्पन्न हुन्छ।
४. आपराधिक गतिविधि र मनिया–लन्डरिङको वृद्धि
हुन्डी प्रायः अवैध नेटवर्कमार्फत चलेपछि तस्करी, लागूऔषध, मानव तस्करीजस्ता अपराधमा वित्तीय सहयोग पुग्छ।
५. विनिमय दरमा अस्थिरता
अनौपचारिक बजारका दरले रूपैयाँ–डॉलर सटहीमा कृत्रिम दबाव सिर्जना गर्छ।
६. वैदेशिक रोजगारीबाट आउने रेमिट्यान्समा असर
औपचारिक च्यानलभन्दा हुन्डी प्रयोग बढेपछि राष्ट्रले रेमिट्यान्स आम्दानी गुमाउँछ, जसले अर्थतन्त्र कमजोर बनाउँछ।
पर्सा प्रहरीले पछिल्ला दिनहरूमा गरेका सक्रिय कारबाहीहरूले जिल्लामा फैलिँदै गएको हुन्डी संजालविरुद्ध स्पष्ट संदेश दिएको छ।
१० लाख र १५ लाखसहित दुई अलग घटनामा अवैध रकम बरामद हुनु प्रहरीले आर्थिक अपराध नियन्त्रणमा कति गम्भीर र प्रतिबद्ध छ भन्ने उदाहरण हो।
पर्सा प्रहरीको निरन्तर निगरानी र कडा कारबाहीले जिल्लामा हुन्डी कारोबार रोकथाम तथा आर्थिक सुरक्षामा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्याएको छ।
